Niektóre zachowania widoczne w powszechnym życiu mogą wynikać ze sposobu, w jaki organizm odbiera i porządkuje informacje płynące z otoczenia. Reakcje na hałas, dotyk, ruch czy zmiany pozycji ciała są indywidualne i mogą różnić się u poszczególnych osób. Układ nerwowy każdego człowieka pracuje w dany sposób, a przetwarzanie bodźców wpływa między innymi na koncentrację, koordynację ruchową oraz wykonywanie zwykłych czynności.
W sytuacji, gdy ukazują się trudności w tym obszarze, rozważa się nie tylko pojedyncze zachowania, niemniej jednak również szerszy kontekst funkcjonowania danej osoby. Terapia integracji sensorycznej jest jednym z podejść używanych do pracy nad sposobem odbierania i organizowania bodźców zmysłowych.
Podczas działań związanych z integracją sensoryczną bardzo ważna jest głównie obserwacja reakcji organizmu oraz określenie, które obszary wymagają szczególnej uwagi. Nie każda trudność związana z zachowaniem albo nauką nowych umiejętności ma takie samo podłoże, dlatego znaczenie ma indywidualna ocena sytuacji. W praktyce zwraca się uwagę na sposób poruszania się, utrzymywanie równowagi, reakcje na różnorakie rodzaje dotyku, poziom pobudzenia a także zdolność skupienia się na wykonywanym zadaniu. Wybieranie aktywności zależy od wieku, sposobności oraz aktualnych potrzeb osoby uczestniczącej w zajęciach. Różne osoby mogą w odmienny sposób reagować na podobne bodźce, dlatego sposób pracy wymaga dobrego dostosowania.
Zajęcia wykorzystujące elementy integracji sensorycznej często opierają się na kontrolowanym wprowadzaniu określonych doświadczeń związanych z ruchem i odbiorem bodźców. Mogą one obejmować aktywności wymagające koordynacji, planowania ruchu albo reagowania na zmieniające się warunki. Istotne jest, aby poziom trudności był dostosowany do sposobności danej osoby, ponieważ zbyt duża liczba bodźców lub niewłaściwie dobrane zadania mogą wpływać na sposób reagowania. W codziennej praktyce duże znaczenie ma także obserwowanie drobnych zmian, ponieważ sposób przetwarzania informacji może różnić się w współzależności od sytuacji, zmęczenia czy obowiązującego poziomu skupienia.
Problemy związane z odbiorem i organizacją bodźców mogą przejawiać się na sporo sposobności i dotyczyć różnych obszarów funkcjonowania. Mogą wpływać na wykonywanie czynności wymagających precyzji, uczestnictwo w zabawie, naukę nowych działań lub reakcje na sytuacje społeczne. Analiza tych trudności wymaga uwzględnienia wielu elementów, ponieważ pojedyncze zachowanie nie zawsze pokazuje pełny obraz sytuacji. Terapia integracji sensorycznej stanowi jedno z narzędzi stosowanych w pracy nad tym obszarem, a jej przebieg uzależniony jest od indywidualnych cech a także potrzeb osoby, której dotyczy. W procesie ważne pozostaje systematyczne obserwowanie reakcji i dostosowywanie działań do obowiązującego poziomu funkcjonowania.
Zobacz więcej: terapia integracji sensorycznej łódź.