Integracja sensoryczna a przetwarzanie bodźców przez układ nerwowy

Codzienne zachowanie dziecka zależy między innymi od tego, jak odbiera ono informacje docierające z otoczenia i własnego ciała. W pewnych przypadkach trudność pojawia się podczas zwykłych czynności, takich jak ubieranie się, jedzenie, korzystanie z placu zabaw czy wykonywanie łatwych obowiązków przy stoliku. Znaczenie może posiadać wtedy nie tylko sama czynność, ale także hałas, ruch innych osób, rodzaj podłoża albo kontakt z określoną fakturą.

Właśnie dlatego obserwacja powinna obejmować różne sytuacje, a nie jedno wybrane zachowanie. Terapia integracji sensorycznej jest związana z pracą nad sposobem odbierania i organizowania bodźców, przy czym przebieg zajęć zależy od tego, jakie trudności zostały uprzednio zauważone. W praktyce istotne okazuje się też tempo dziecka. Zadanie, które dla jednej osoby jest proste, dla innej może wymagać znacznie większej liczby prób.

Podczas zajęć można wykorzystywać aktywności powiązane z ruchem, równowagą, naciskiem, zmianą pozycji czy rozpoznawaniem bodźców dotykowych. Nie chodzi jednakże o wykonywanie przypadkowych ćwiczeń, lecz o dobór takich zadań, które odpowiadają obserwowanym potrzebom. Reakcja dziecka jest w dodatku istotną częścią pracy. O ile podczas dokładnie sprecyzowanej aktywności pojawia się wyraźne rozproszenie, napięcie lub trudność z wykonaniem polecenia, dalszy przebieg może wymagać zmiany. Nierzadko wystarczy uprościć zadanie, zmniejszyć liczbę bodźców albo wydłużyć czas niezbędny na reakcję. Innym razem konieczna jest zmiana samej aktywności. Takie decyzje mają znaczenie w szczególności wówczas, gdy dziecko bardzo szybko się męczy albo ma trudność z przechodzeniem od jednego zadania do kolejnego.

Przy ocenie sposobu funkcjonowania nie powinno się natomiast przypisywać wszystkich problemów przetwarzaniu sensorycznemu. Niechęć do określonych dźwięków, częste potykanie się, trudności z koncentracją czy unikanie niektórych aktywności mogą mieć różnorakie podłoże. Znaczenie mogą posiadać w głównej mierze doświadczenia dziecka, jego rozwój ruchowy, wzrok, słuch, sytuacja emocjonalna oraz oczekiwania stawiane przez otoczenie. Dlatego ważne są informacje z kilku miejsc. Rodzic może opisać zachowanie w domu, nauczyciel obserwować je w trakcie pracy w kategorii, a osoba prowadząca zajęcia zwrócić uwagę na reakcje podczas konkretnych aktywności. Dopiero ranking takich informacji daje szerszy obraz. Pojedyncza reakcja nie zawsze wystarcza, ażeby określić przyczynę trudności.

Znaczenie ma też środowisko, w którym dziecko projektuje dane zadanie. Przeciwnie może reagować w spokojnym pomieszczeniu, a inaczej w trakcie przerwy w szkole, wizyty w sklepie czy zabawy z większą grupą rówieśników. W codziennym funkcjonowaniu bodźce na prawdę bardzo często występują równocześnie i niełatwo je od siebie oddzielić. Dziecko może w tym samym czasie słuchać polecenia, obserwować innych, utrzymywać pozycję ciała i wykonywać dany ruch. Jeżeli któreś z owych zaleceń staje się zbyt skomplikowane, pojawia się zachowanie odbierane przez dorosłych jako nieuważne lub niechętne do współpracy. Terapia integracji sensorycznej może obejmować zadania odnoszące się do takich obszarów, ale ich zakres powinien wynikać z indywidualnej obserwacji. W praktyce istotne jest również sprawdzanie, czy trudność występuje stale, czy jedynie w określonych ustaleniach, ponieważ ta różnica wpływa na sposób interpretowania obserwowanych zachowań.

Zobacz także informacje w tym temacie: neurologopeda łódź.

Informacje na stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastąpią porady lekarza.

[Publikacja sponsorowana]