Wzorcowanie mierników a znaczenie dokładności wykonywanych pomiarów

Właściwe odczytanie wartości z urządzenia pomiarowego zależy nie tylko od jego konstrukcji, ale też od obowiązującego stanu technicznego i sposobu użytkowania. Miernik może przez długi czas działać bez widocznych problemów, a równocześnie stopniowo przekształcać swoje wskazania. Przyczyną mogą być w głównej mierze zużycie elementów, częste zmiany zakresów, przeciążenia, warunki transportu albo przechowywanie w nieodpowiednim środowisku.

Właśnie dlatego wzorcowanie mierników stosuje się do określenia różnic pośród wskazaniami badanego urządzenia a wartościami przyjętymi jako odniesienie. Nie jest to zwykłe sprawdzenie, czy wyświetlacz działa. Analizie podlegają dokładnie określone wartości pomiarowe, a zakres badania powinien wynikać z tego, do jakich zadań określony przyrząd jest de fakto wykorzystywany.

Przy planowaniu sprawdzeniu warto brać pod uwagę historię konkretnego urządzenia, ponieważ dwa mierniki tego samego typu mogą być eksploatowane w zupełnie inny sposób. Jeden może pracować sporadycznie w stabilnych warunkach, podczas gdy drugi jest używany codziennie i na prawdę bardzo często przenoszony między stanowiskami. W tym drugim przypadku większe znaczenie mogą mieć też zdarzenia tj. upadek, silne uderzenie czy przypadkowe przekroczenie dopuszczalnego zakresu. Nie za każdym razem trzeba czekać na ustalony termin kolejnego sprawdzenia, o ile ukazały się wyraźne przesłanki wskazujące na możliwą przekształcenie właściwości przyrządu. W praktyce pomocne jest prowadzenie zapisów dotyczących wcześniejszych wyników, napraw i innych ingerencji w urządzenie. Dzięki temu można porównać kolejne pomiary i zauważyć, czy określone odchylenia pojawiają się ponownie.

Znaczenie mają również warunki, w których wykonywane jest wzorcowanie. Aparatura pomiarowa nie funkcjonuje w oderwaniu od otoczenia. Temperatura, wilgotność, czas nagrzewania urządzenia, stabilność źródła zasilania oraz sposób stworzenia połączeń mogą wpływać na uzyskane wartości. Nierzadko niewielka różnica w przygotowaniu stanowiska sprawia przemianę wyniku, dlatego dokumentowanie warunków badania nie jest jedynie formalnością. Ważny jest także dobór odpowiednich wzorców a także sposób odniesienia ich wartości do obowiązujących wymogów. Przy analizie dokumentacji należy sprawdzić, jakiego zakresu dotyczyło badanie i dla jakich punktów pomiarowych przedstawiono wyniki. Nie należy w sposób automatyczny przenosić wniosków z jednego zakresu na całą skalę urządzenia, jeśli nie został on w taki sposób sprawdzony.

Warto również rozdzielić pojęcie wzorcowania od kontroli bieżącej oraz regulacji miernika. Prosta kontrola wykonywana między kolejnymi wzorcowaniami może służyć sprawdzeniu, czy urządzenie nie wykazuje oczywistych zmian podczas codziennej pracy, ale nie zastępuje pełnego porównania z odpowiednim odniesieniem. Z kolei regulacja wiąże się z ingerencją w ustawienia lub właściwości przyrządu i może zmienić jego późniejsze wskazania. Po takowej czynności wcześniejsze wyniki nie opisują już całkowicie aktualnego stanu urządzenia. Przy interpretowaniu wyników istotne jest więc uwzględnienie daty badania, zakresu pomiarowego, uzyskanych odchyleń oraz potencjalnych przekształceń, które nastąpiły między kolejnymi kontrolami. Dopiero ranking tych informacji umożliwia poprawnie odnieść wynik wzorcowania do konkretnego zastosowania miernika.

Zobacz więcej: wzorcowanie fluke.